Smak

Smak jest często niedoceniany, jako jednej z mniej potrzebnych zmysłów. Jego zaburzenia nie powodują takich problemów jak na przykład nieprawidłowości w widzeniu lub słuchu, lecz nie należy całkowicie ich lekceważyć. Należy bowiem pamiętać, iż smak nie tylko dostarcza nam wrażeń zmysłowych związanych ze spożywanymi potrawami i płynami, lecz także ostrzega przed niebezpieczeństwami związanymi z trującym lub zepsutym pożywieniem. Warto więc poznać trochę więcej informacji o tym interesującym zagadnieniu.

Słodki, gorzki, słony, kwaśny oraz unami.

Każdy z nas inaczej odczuwa natężenia konkretnych wrażeń smakowych, jednak niemal wszyscy rozróżniamy cztery podstawowe smaki: słodki, gorzki, słony oraz kwaśny. Do tej tradycyjnej kwalifikacji w 2000 roku dodano smak umami, który związany jest z występowaniem kwasu glutaminowego w produktach bogatych w białko. Występuje on między innymi w mięsie, pomidorach, grzybach, serach pleśniowych orzechach, a także w daniach sfermentowanych, które popularne są w kuchni azjatyckiej. Odkrycie piątego smaku przez profesora Ikede sprawiła, iż powstała substancja używana jako wzmacniacz smaku i zapachu potraw – glutaminian sodu.

Nasze preferencje co do smaków zalezą głównie od naszego uwarunkowania genetycznego, które określa wrażliwość na określone bodźce. Każdy z nas inaczej reaguje na określone natężenia smaków – niektórzy lubią ostre potrawy, a inni nie tolerują słonych przekąsek. Jednak równie ważna jest kultura, w której dorastamy oraz rodzaj posiłków podawanych w naszym domu. Często nasza niechęć do określonych smaków związana jest ze wspomnieniami z dzieciństwa - gdy na przykład jako dziecko zatrujemy się określoną potrawą będziemy negatywnie odbierać jej smak. Często dorastając zmieniają się nasze preferencje co do określonych smaków i to, co kiedyś nam nie smakowało w późniejszym wieku staje się naszym przysmakiem.

Odczuwany przez nas smak związany jest również z innym zmysłem – węchem. Bardzo łatwo można to zauważyć na przykład podczas kataru, bowiem mamy wtedy mniejszy apetyt i nie odczuwamy pełni smaku spożywanych przez nas potraw. Dzieje się tak ponieważ receptory odpowiedzialne za węch są o wiele bardziej wrażliwe na bodźce niż te znajdujące się na naszym języku.

Nie lekceważmy smaku

Chociaż niedoceniany, smak pozostaje jednym z naszych najważniejszych zmysłów, bowiem sprawia, iż jedzenie nie tylko dostarcza nam składników odżywczych, lecz także dostarcza przyjemności i satysfakcji. Bez niego jedzenie byłoby tylko kolejną czynnością, którą należy wykonywać do podtrzymywania życia. Smak jest również wykorzystywany w trakcie badań takich jak analiza sensoryczna żywności, która dostarcza informacji o produktach spożywczych. Warto więc zdawać sobie sprawę z jego wartości.